جزئیات استفاده از AI در امتحانات دکتری دانشگاه آزاد (1404/10/12)
جزئیات استفاده از AI در امتحانات دکتری تخصصی دانشگاه آزاد
امتحانات پایان نیمسال 1404 دانشجویان دکتری تخصصی غیرپزشکی، در چهاردهمین جلسه کمیته امور اجرایی آموزش و تحصیلات تکمیلی این دانشگاه، مورد بررسی قرار گرفته و به تصویب رسید. این اقدام در راستای توجه به ضرورت بهرهگیری از فناوریهای نوین و ضریب نفوذ بالای هوش مصنوعی در حوزههای مختلف از جمله آموزش عالی اتخاذ شده و برای دومین ترم متوالی اجرایی خواهد شد.
بر اساس مصوبه این جلسه، مقرر شد برگزاری آزمونهای این مقطع با رویکردی نوین و با رعایت الزامات مشخصشده انجام شود. مطابق این تصمیم، آزمونها صرفاً شامل دروس اصلی، تخصصی و اختیاری خواهد بود که به طور ویژه برای دانشجویان دکتری تخصصی غیرپزشکی تعریف شدهاند. در این مصوبه تأکید شده است که طراحی سؤالات امتحانی باید مبتنی بر تحلیل، نقد علمی و یا شخصیسازی سؤالات متناسب با هر دانشجو انجام شود؛ رویکردی که هدف آن ارتقای سطح سنجش علمی، کاهش حافظهمحوری و تقویت توانمندیهای تحلیلی و پژوهشی دانشجویان عنوان شده است. همچنین طراحی سؤالات آزمون باید متناسب با زمان برنامهریزیشده برای برگزاری امتحان در هر واحد دانشگاهی صورت گیرد و از طرح پرسشهایی که امکان پاسخگویی دقیق در بازه زمانی تعیینشده را نداشته باشد، پرهیز شود.
در بخش دیگری از این مصوبه، بر ضرورت توانمندسازی اعضای هیئتعلمی و دانشجویان در زمینه آشنایی و استفاده صحیح از ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی تأکید شده و واحدهای دانشگاهی موظف شدهاند نسبت به برگزاری دورههای آموزشی و توانمندسازی در حوزه کاربرد هوش مصنوعی در آموزش و پژوهش، اقدامات لازم را انجام دهند. این تصمیم با هدف انطباق نظام آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی با تحولات فناورانه و حرکت به سمت آموزشهای نوآورانه و مسئلهمحور اتخاذ شده است.
سودابه سلیمانی، معاون علوم، مهندسی و کشاورزی و رئیس کمیته امور اجرایی آموزش و تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد اسلامی، پیشتر در گفتوگو با برنامه تصویری میدان دانشگاه درباره ضرورت استفاده از این فناوری در آزمونها گفته بود: «در نظام آموزشی سنتی، کیفیت آموزش تنها به حضور دانشجو در کلاس و برگزاری امتحان پایان ترم وابسته است؛ رویکردی که بهویژه در مقطع دکتری تخصصی دیگر پاسخگوی نیازهای امروز نیست. این نگاه سنتی که استاد صرفاً آموزش ارائه میدهد و دانشجو در پایان ترم یک آزمون میدهد، باید تغییر کند تا ارزیابی علمی با تحولات جدید همگام شود. البته پس از تکمیل و اصلاح مدل اجرایی، این طرح باید به دانشجویان کارشناسیارشد و سپس کارشناسی نیز گسترش یابد تا دانشگاهها از تحولات جهانی عقب نمانند.»
سراهای نوآوری باید محل حل مسئله باشند
حامد افشاری، سرپرست معاونت تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی در دومین روز از هجدهمین گردهمایی سراسری معاونان پژوهش و فناوری دانشگاه آزاد گفت: «هدف اصلی گردهمایی، همراستاسازی نگاهها و شبکهسازی در سطح دانشگاه آزاد است؛ دانشگاهی که بیش از ۴۰۰ واحد و مرکز دارد و برای اثرگذاری، باید با زبان و جهت مشترک حرکت کند.»
افشاری با بیان اینکه معاونت پژوهش و فناوری موتور محرک تحول دانشگاه است، تصریح کرد: «اگر این معاونت درست عمل کند، آموزش، فرهنگ و اقتصاد دانشگاه نیز متحول میشود و چشمانداز ما این است که دانشگاه آزاد اسلامی طی سه سال آینده، نه صرفاً از نظر رتبه، بلکه از نظر حل مسائل و چالشهای کشور، برترین دانشگاه کشور باشد. این چشمانداز هم الهامبخش است و هم قابل اندازهگیری؛ زیرا معیار آن تعداد مسائلی است که دانشگاه توانسته برای آنها راهحل ارائه دهد.»
سرپرست معاونت تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه آزاد در پایان با اشاره به نقش سراهای نوآوری گفت: «سراهای نوآوری باید محل حل مسئله باشند؛ مسئلهای که میتواند به محصول یا خدمت منجر شود و سراها با استفاده از تمام ظرفیتهای دانشگاه، از مراکز تحقیقاتی و مراکز رشد گرفته تا اعضای هیئتعلمی و دانشجویان، میتوانند اثر اجتماعی ملموس ایجاد کنند.»
علیرضا فیروزفر، رئیس دانشگاه آزاد استان تهران نیز در این نشست با اشاره به مسیرهای نوین پژوهش در جهان تصریح کرد: «یکی از مسیرهای مهم پژوهش در سطح جهانی، همکاری در پلتفرمهای دیجیتال است. دانشگاه آزاد اسلامی با شبکه منسجمی که امروز بخشی از آن را شاهد هستیم، بستر مناسبی برای این نوع همکاریها فراهم کرده است.» وی با اشاره به ظرفیتهای استان تهران خاطرنشان کرد: «در استان تهران ۱۸ مرکز رشد و ۱۴ پارک علموفناوری فعال داریم و این ظرفیتها میتواند بهعنوان یک بستر جدی برای همکاری ملی در اختیار دانشگاه قرار گیرد.»
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی در پایان گفت: «استان تهران با تمام ظرفیتها و امکانات خود آماده همکاری با واحدهای دانشگاهی سراسر کشور است و امیدواریم با ایجاد بستر همکاری ملی، شبکه پژوهشی دانشگاه آزاد بیشازپیش تقویت شود.»
حمید افتخاری، مدیرکل کتابخانهها، مجلات، انتشارات علمی و علمسنجی و رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه آزاد نیز با اشاره به تولید مقالات علمی تصریح کرد: «در حوزه تولید مقالات علمی، وضعیت دانشگاه آزاد نسبت به میانگین کشور بهتر است و رقابت میان واحدهای دانشگاهی به رشد علمی کمک کرده است.» افتخاری تأکید کرد: «بر اساس نمودارها، دانشگاه آزاد بهویژه در سالهای اخیر از نظر کیفیت مقالات علمی فاصله معناداری با میانگین کشور گرفته و سیاست دانشگاه بهطورجدی به سمت ارتقای کیفیت مقالات سوق پیدا کرده است.»
رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی خاطرنشان کرد: «با وجود کاهش نسبی تعداد مقالات، کیفیت آنها افزایش یافته و این موضوع برای ما اهمیت زیادی دارد.» وی با اشاره به لزوم ارتقای ارتباطات علمی بینالمللی گفت: «کمیتههایی برای بهبود ارتباطات علمی تشکیل شده و از واحدها درخواست کردهایم وبسایتهای خود را بهروز کنند، اطلاعات علمی دقیق درج شود و ساختارها و عناوین قدیمی که با رویکرد جدید دانشگاه همخوانی ندارند، حذف شوند.»
